Gluten Nedir, Gluten Diyeti Nasıl Yapılır?

Yayınlanma Tarihi: 7 Aralık 2018 Ekleyen: Suna KAYA


Gluten kelimesini, özellikle de beslenmesine özen gösteren hemen herkes duymuştur. Ama tam olarak ne anlama geldiğini anlamak ve glütensiz beslenme hususundaki tüm noktaları gözden geçirmek için yazımıza göz gezdirebilirsiniz. Gluten en kısa tanımıyla katı cisim parçalarını birbirine yapıştıran madde olarak ifade edilebilir. Tahıl unlarından nişasta alındıktan sonra geriye kalan yapışkan maddeye de glüten denildiğini söyleyebiliriz. Gluten özellikle çölyak hastalığında ismi geçen bir bileşen. Bu hastalık da kişiyi glütensiz ürünleri araştırmaya ve tüketmeye sevk ediyor. Günümüzde çölyak hastalığından mustarip olmasa bile kilo kontrolü için glütensiz beslenmeye yönelenlerin sayısı da az değil. Gelin şimdi gluteni daha yakından tanıyalım, zararlarına göz atalım, glutensiz besinlerin hangileri olduğunu öğrenelim.

Gluten Nedir Gluten Diyeti Nasıl Yapılır 1

Gluten Hangi Besinlerde ve Ürünlerde Bulunur?

Çölyak hastalarının en büyük problemi içinde glüten olan gıdaları tüketememeleridir. Bunun için de glüten içermeyen besinleri araştırmaya ve ona göre bir beslenme planı uygulamaya mecburdurlar. Gluten ekmeğin mayalanmasında bulunan temel bir proteindir. Gluten olmadan ekmek mayalanamaz. İşte glütene hassasiyeti olan kişiler bu maddeyi içeren gıdaları sindiremedikleri için tüketiminden de kaçınırlar.

  • Gluten buğday, arpa, çavdar, yulaf gibi tahıllarda bulunur ama en etkili glüten buğdayda bulunur.
  • Çölyak hastalarının her türlü glutenli gıdadan uzak durması gerekir. Çünkü av evvel de belirttiğimiz gibi bu gıdaları sindiremezler. Çölyak hastalığı kabızlık, gaz, bitkinlik, kaşıntı ve yanma, baş ağrısı, ödem, konsantrasyon güçlüğü, kilo kaybı gibi belirtiler verir. Çölyak hastaları glüten içeren beyaz ekmek, makarna, börek, çörek, pasta, kurabiye ve buna benzer unlu mamülü tüketemez.

Glutensiz Besinler

  • Pirinç ve pirinç unu ile yapılmış tatlılar, bezelye, nohut, mısır, soya, patates, sebze ve meyveler, bakliyatlar, tavuk, balık, et, yumurta, kuru yemişler, süt ve süt ürünleri, bal, pekmez, şeker, mercimek, zeytinyağı, ayçiçek yağı, soya yağı, mısır yağı, kanola yağı, sebze çorbası, et ve tavuk suyu ilavesiyle hazırlanan çorbalar glüten içermezler.
  • Ekmek bağımlılığı olan kişiler için glütensiz unla yapılmış ekmekler önerilebilir. Glutensiz unları da badem unu, Hindistan cevizi unu, esmer pirinç unu, fındık unu olarak sıralayabiliriz.

Gluten Nedir Gluten Diyeti Nasıl Yapılır 2

Glutenin Zararları Nelerdir?

Buğday, içeriğinde otuz hatta daha fazla protein bulundurur ve son derece de sağlıklı bir besindir. Gluten bu otuz proteinden yalnızca biridir. Her ne kadar doğal bir protein olsa da genetik yapısında meydana gelen değişimler zor sindirilen bir madde olmasına sebebiyet veriyor. Sindirimi zorlaşınca da insan metabolizması buna tepki gösteriyor ve “glüten intoleransı” ortaya çıkıyor.

  • Gluten, sindirim sisteminde bozukluğa yol açarak mide ağrısı, mide krampı, şiddetli karın ağrısı, bulantı, kronik yorgunluk gibi şikayetlere sebep oluyor. Halsizlik uzun müddet devam ettiğinde ise depresyon ile karıştırılabiliyor. Böyle bir durumda hastaların çoğu depresyonda olduğunu zannederek antidepresan kullanıyor. Bu da demek oluyor ki glüten pek çok insanın sağlığını tehlike sınırlarında gezdiriyor ve hatta zarar veriyor.

Gluten Diyeti Nasıl Yapılır?

  • Gluten diyeti yapmak isteyenler temel olarak arpa, buğday ve çavdar  içeren gıdaları tüketmemelidir.
  • Beyaz unla yapılan ekmekler, makarna, erişte, bulgur, irmik, kuskus, kek, börek, çörek, kurabiye, pasta, simit, pizza, pide, tarhana ve tüm nişasta içerikli mamüller, bira ve malt içeren içecekler glüten diyeti yapanlar tarafından tüketilmemelidir.
  • Gluten diyeti yapanlar hem sindirim sorunu yaşamıyor hem de unlu mamülleri tüketmediklerinden ciddi bir kilo kaybı yaşıyorlar.
  • Fast-food türü yiyecekleri de yemediklerinden son derede sağlıklı beslenmiş oluyorlar.

Bu diyeti çölyak hastalığından mustarip olmayanların da sırf daha sağlıklı beslenmek ve kilo kontrolü sağlamak adına yaptıklarını biliyoruz. Hatta dünyaca ünlü pek çok film yıldızı ve şarkıcı da glutensiz beslenme şeklini benimseyerek gluten içermeyen gıdaları tüketiyor.

Glutensiz Yemek Tarifi Önerileri

Glutensiz ekmek, glütensiz kek, glütensiz muffin gibi hamur işlerini özel olarak satılan glütensiz unlarla hazırlayabilirsiniz. Bunun dışında beyaz ve kırmızı etler, taze sebzelerle hazırlanmış salatalar ve meyve tatlıları ile farklı çaprazlamalar yaparak son derece sağlıklı, doyurucu ve keyifli menü hazırlayabilirsiniz.

7 Aralık 2018

Yorumlarınızı bekliyorum...