Aminoasit Ne İşe Yarar, Amino Asit Nelerde Bulunur?

Yayınlanma Tarihi: 18 Eylül 2019 Ekleyen: Suna KAYA


Proteinler kas kütlesi oluşturmak için elzem olan makro besinlerdir. İşte aminoasitler de proteinlerin yapı taşları olan organik bileşiklerdir. Aminoasitler 22 çeşittir. Bunların 8’i elzem olan aminoasitlerdir ve vücut tarafından yapılamazlar. Yani dışarıdan alınmaları gerekir. Vücuda alınan protein parçalandığında geriye aminoasitler kalır. Vücut daha sonra bu aminoasitleri protein yapmak ve vücudun hasarlı ve eksik dokuları tamir etmesine yardımcı olmak için kullanır. Vücut enerji üretmek için de amino asitlerden faydalanır. Amino asit nedir sorusunun yanıtından sonra amino asit yapısı ve diğer hususlara gelelim.

Aminoasit Ne İşe Yarar Amino Asit Nelerde Bulunur

Amino Asit Ne İşe Yarar?

Aminoasitler proteinlerin yapı taşlarıdır dedik. Aminoasitler konsantrasyon için, fiziksel sıhhat için, uyku ve ruh durumunun iyileşmesi için gereklidir.

  • Aminoasitlerin anti-inflamatuar etkisi vardır. Yani iltihaba karşı son derece etkilidir.
  • Kas kütlesini ve büyümesini artırır. En iyi amino asitlerden birisi olan “arjinin” kas gücünü artırır.
  • Amino asitler egzersiz sonrası oluşan halsizlik hissini ve zihinsel yorgunluğu azaltır, daha iyi bir uyku çekmeye yardımcı olur.
  • Kilo vermeyi kolaylaştırır.
  • Vücudun bağışıklık düzeyini artırır ve bulaşıcı hastalıklara karşı koruma sağlar.
  • Bilişsel peformansı artırır.
  • Yaşlanmayı geciktirir.
  • Saçlarımız da amino asitlerden oluşur ve amino asitler saç gelişimine destek olur. Ayrıca saçların uzamasına da destek verir.
  • Egzersiz boyunca insülin ve büyüme hormonunun salgılanmasına destek verir.

Amino Asit Çeşitleri

Bünyemizde sudan sonra en fazla bulunan protein amino asitlerdir. Amino asitlerin de ortalama 20 çeşidi vardır ve bunlar “esansiyel” ve “esansiyel olmayan” amino asitler olarak ikiye ayrılırlar.

  • Esansiyel amino asitler vücut tarafından sentezlenemeyen yani başka bir deyişle kendi başına üretilmeyen, dışarıdan gıda yahut gıda takviyesi ile alınması gereken bir amino asittir. Bunlar arjinin, histidin, izolesin, lösin, valin, metionin, treonin, fenilalanin ve triptofandır.
  • Esansiyel olmayan amino asitler ise vücut tarafından doğal olarak sentezlenebilen yani vücudun ürettiği amino asitlerdir. Ama bu tür amino asitler vücudun gereksinimi kadar üretildiği için bilhassa sporcular tarafından dışarıdan ek olarak alınması gereken bileşiklerdir. Bunları da alanin, asparagin, aspartat, glumatat, glutamin, glisin, prolin, serin, sistenin ve tirozin olarak sıralayabiliriz.

Aminoasit Ne İşe Yarar Amino Asit Nelerde Bulunur 2

Amino Asit Nelerde Bulunur?

  • Amino asit içeren yiyeceklerin başında kümes hayvanları ve balık gelir. Tavuk ve hindi eti, ton balığı, somon, sardalye, istiridye, karides gibi et türlerinde yüksek oranda protein bulunur.
  • Kırmızı et yüksek protein içerir,
  • Bitkisel proteinler tüm amino asitleri ihtiva etmezler. Ama soya ve kinoa da hemen hemen tüm amino asitler bulunur.
  • Yumurta ve süt ürünlerinde de yüksek miktarda amino asit bulunur.

Amino Asit Kullanımı

  1. Beslenme uzmanlarına göre günde 6-15 gram lösi, izolösin ve valin yani BCAA, özellikle antrenman sonlarında gücü toplamaya yardımcı olur.
  2. Antrenman yaparken ve sonrasında alınan BCAA’lar ise kas kaybını önler. Direnç alıştırmalarından önce kullanılan BCAA takviyeleri de antrenman sırasında oluşabilecek kas ağrılarını azaltır.
  3. Amino asit kullanırken aç karnına egzersiz yapılmamalıdır. En doğru seçenek egzersizden önce yahut egzersiz sırasında BCAA almaktır. Egzersiz bitiminde de whey proteini kullanılabilir.

Amino Asit Zararları Var Mıdır?

Vücudumuzun esansiyel amino asitlere ihtiyacı vardır. Vücutta protein üretimi için ve metabolizmanın sağlıklı işlemesi için her amino asidin de dengeli bir seviyede olması lazım. Sözgelimi arjinin zehirli amonyakların vücuttan uzaklaştırılmasına yardımcı olur ve bağışıklığı güçlendirir. Bu arada büyüme hormonu ve nitrik oksit yapımını da tetikler. Arginin kullananlarda şişkinlik, ishal, gut ve karın ağrısı gibi şikayetler de gözlemlenmiş. Arginin kullanımına bağlı bir başka şikayet kandaki potasyum seviyesini düşürmesidir. Kan basıncını da düşüren arginin, düşük tansiyonlular için tehlikeli olabilir.

Şeker hastalığı, kalp krizi, ülser, astım, alerji gibi rahatsızlıklardan mustarip olan kişilerin de arginin almadan evvel hekime danışmaları önemlidir. Metabolizma bozukluklarının teşhisi için de amino asit testi yapılmaktadır.

18 Eylül 2019

Yorumlarınızı bekliyorum...